با توجه به افزايش استفاده و تقاضاي نوتبوك در جهان و به طبع آن در ايران اين نياز حس ميشود كه مرجعي جهت آموزش و فرهنگ سازي اين وسيله ارزشمند كه به تازگي وارد سبد خريد خانواده ها شده ايجاد شود . از آنجا كه قيمت نوتبوك در ايران زياد است و سرويس هاي خدمات در ايران هنوز به حد انتظار نرسيده لذا كاربر بايد لپتاپي تهيه كند كه تا دو يا سه سالي بي نياز از ارتقا بوده و كمتر نياز به تعمير داشته باشد . لذا خريداران بايد ابتدا در مورد لپتاپ مورد نظر خود تحقيق نموده و همچنين اطلاعات لازم را در مورد يك خريد مناسب در اختيار داشته باشند . در اينجا نكاتي را براي خريد يك لپتاپ خوب به شما معرفي ميكنم . اميد است كه اين امر نتيجه اي مطلوب داشته و باعث افزايش معلومات شما عزيزان گردد . اين را بياد داشته باشيد كه هيچ گاه پرسيدن را فراموش نكنيد . بنده نيز در خدمت شما هستم تا شما را در مورد خريد راهنمايي كنم . بهترين راه براي تحقيق در مورد انتخاب خود جويا شدن نظر دارندگان آن و مراجعه به سايت هايي همچون [برای دیدن لینک ها ابتدا باید عضو انجمن شوید. برای ثبت نام اینجا کلیک کنید...] ميباشد .
در ابتدا بايد به اين مورد اشاره كرده كه اكثر افرادي كه به نوعي وارد دنياي نوتبوك ميشوند اين سوال برايشان پيش مي‌آيد كه فرق لپتاپ با نوتبوك چيست ؟ در اين مورد بايد گفت كه تفاوت اين دو تنها در نامشان ميباشد . واژه Notebook ساده شده notebook computer به معني كامپيوتر كتابي و laptop كوتاه شده laptop computer به معني كامپيوتر روپايي ميباشد كه اگر كمي دقيق تر به معاني آنها توجه كنيد خواهيد ديد كه اين دو هيچ فرقي با هم ندارند . امروزه از واژه نوتبوك بيشتر استفاده ميشود . من نيز اين سوال را روزي از يك شركت معظم لپتاپ پرسيدم و اينگونه جواب داد : نوتبوك غير قابل ارتقا بوده و وزن آن 4 كيلو ( نه يك گرم بيشتر نه كمتر ) ميباشد . اما لپتاپ 2 كيلو بوده و قابل ارتقا نيز هست . اما براي من اين سوال پيش آمد كه چرا يك مدل خاص از يك شركت خاص هم در سايت هاي بررسي لپتاپ بازتاب شده و هم در سايتهاي بررسي نوتيوك ؟
مواردي كه جهت يك انتخاب خوب حائز اهميت ميباشند عبارتند از :
Cpu : مخفف central processing unit به معني واحد پردازش مركزي ميباشد. اين بخش يكي از حياتي ترين قسمتهاي يك كامپيوتر و به طبع آن يك لپتاپ ميباشد . بيشتر پردازنده ها توسط دو شركت معروف intel و amd ساخته ميشوند كه هريك تكنولوژيهايي را براي پيشي گرفتن از ساير رقباي خود به كار گرفته اند . آخرين محصول شركت اينتل پردازنده هاي سنترينو نام دارد كه تحولي عظيم را در لپتاپ ايجاد كرد . اين نوع پردازنده كه از خانواده Pentium – m ميباشد از تكنولوژي به نام speed step استفاده ميكند كه سرعت cpu را با توجه به نياز نرم افزارها تغيير ميدهد كه نتيجه آن افزايش عمر باتري و ساعات استفاده از لپتاپ تا 6 ساعت ميباشد . نسل جديد اين محصول پردازنده دو هسته اي (core duo) ميباشد كه باعث افزايش بيشتر عمر باطري و افزايش سرعت كامپيوتر هنگام اجراي بيش از يك برنامه و كاربرد هاي multi tasking ميشود . آخرين نسل از پردازنده هاي amd نيز پردازنده‌ي turion 64 X2 ultra low voltage ميباشد كه در آن نسبت به ساير مدلهاي amd كاهش مصرف برق و گرما به طور قابل توجهي ديده ميشود ولي باز هم به پاي centerino نميرسد . بايد توجه داشت كه پردازنده هاي دو هسته 64 بيتي نيستند اما قابليت اجراي كدهاي 64 بيتي را دارند لذا ويندوز ويستا كه 64 بيتي خواهد بود با اين نوع cpu سازگاري كامل دارد .
Hard disk : هرچه سرعت هارد ديسك بالاتر باشد طبيعتا برق مصرفي و گرماي آن نيز بيشتر است . پس در اين مورد با توجه به نياز خود تصميم گيري كنيد . اگر عمر باطري بيشتر از سرعت سيستم براي شما اهميت دارد از هارد هاي با سرعت پايين مثل 5400rpm يا پايينتر استفاده نماييد و اگر سرعت برايتان بيشتر از وزن و باتري اهميت دارد ميتوانيد از هارد هاي 5400 دور به بالا مثلا 7200 استفاده كنيد .
Display : صفحه نمايش يكي از مهم ترين قسمت هاي يك كامپيوتر و لپتاپ است و اولين وسيله اي است كه به طور مستقيم با چشم و اعصاب ارتباط برقرار ميكند . هرچه صفحه نمايش شما از تكنولوژيهاي خاص هر شركت مثل crystal bright , true bright , fine bright , x bright و ...بيشتر بهره ببرد كيفيت تصويري بهتري خواهيد داشت . اندازه صفحه نمايش رابطه مستقيم با وزن و عمر باطري نوتبوك دارد . اگر ميخواهيد از نوتبوكتان در مسافرتها و حمل و نقل زياد استفاده كنيد گزينه هاي 14 اينچ به پايين مناسب ميباشد . صفحه نمايش هاي بزرگ نياز به مراقبت بيشتري نيز دارند .

Ram : مخفف Random Access Memory به معني حافظه با دستيابي تصادفي ميباشد كه همكار مستقيم حافظه L2 Cache سي پي يو است. هرچه ميزان Ram شما بيشتر باشد از سرعت بيشتري هم بهره ميبريد . Ram در اكثر نوتبوك ها قابل ارتقا هست و شما ميتوانيد به راحتي و با هزينه كم يك ماژول رم به سيستم خود اضافه نماييد .
Vga :بطور كلي ميتوان كارت گرافيك را بر اساس ميزان حافظه به چند دسته زير طبقه بندي كرد :
64 MB : براي كارهاي گرافيكي ساده مثل corel draw و photoshop
128 MB : براي كارهاي گرافيكي سه بعدي و بازي هاي ساده مثل 3dsmax , maya
256 MB : ميخصوص گيمر ها . اين نوع كارت قابليت اجراي اكثر بازيهاي پيشرفته و سه بعدي را در رزولوشن و كيفيت بالا را دارد .
512 MB : اين نوع كارت گرافيك كه تازه وارد بازار نوتبوك ها شده حداكثر قابليت اجراي تمام بازي ها و كليه نرم‌افزارها را دارد .
در مورد كارت گرافيك ميتوان گفت كه هر چه از امكان share ( در اين حالت كارت گرافيك رم خود را از حافظه سيستم ميگيرد ) كمتر بهره ببريد كيفيت تصويري بيشتري خواهيد داشت . در كارت گرافيك هاي share بر خلاف تصور مصرف باتري بيشتري خواهيد داشت و از كارايي كل سيستم كاسته ميشود . تنها نكته مثبتي كه اين نوع كارت گرافيك ها دارند كاهش گرماي سيستم است . مورد كم اهميت تر از share در كارت گرافيك تكنولوژي هاي Turbo Cache و Hyper Memory ميباشد كه بترتيب در مدل هايي از كارت گرافيك هاي Gforce و Ati استفاده ميشود . اما هم رو يك خاصيت دارند و آن اينست :
Dedicated Memory + Share Memory = Vga Memory
گرچه اين دو تكنولوژي خيلي بهتر از share ميباشد اما چه بهتر كه از يك كارت گرافيك كاملا مستقل (Dedicated) استفاده كنيد .
در مورد كارت گرافيك به فناوري aero glass دقت كنيد . ويندوز ويستا بر پايه aero glass user interface قرار دارد و براي نصب اين سيستم عامل به فناوري ياد شده احتياج خواهيد داشت . همچنين از سازگار بودن كارت گرافيك خود با directX 9.0 نيز مطمئن شويد .

Optical drives : همانطور كه قبلا گفته شد بهتر است لپتاپي را انتخاب نماييد كه در آينده كمتر نياز به تعويض و ارتقا را احساس نماييد . بطور كلي optical drives به چند دسته زير تقسيم ميشوند :
1 – cd rom كه ميشود گفت در تمام لپتاپ هاي امروزي بجز مدلهايي از ultra portable وجود دارد .
2 – combo ( cd rewriter + dvd rom ) كه تمام لپتاپهاي متوسط سال 2005 به بعد نيز combo را دارند .
3 – combo + dvd rewriter كه در لپتاپهايي با قيمت بالاتر عرضه ميشوند .
4 – Floppy disk drive كه معمولا در نوتبوكهاي جديد بدليل وزن و حجم ديده نميشود . اين قسمت را ميتوان بصورت external ( خارجي ) خريداري نمود .
بايد توجه داشت كه معمولا در نوتبوك هاي اولترا پرتابل اين قسمت فداي كوچكي و سبكي نوتبوكها ميشوند و به صورت external عرضه ميشوند .
نكته : اگر چه optical drivesمهم است اما نبايد ساير مشخصات نوتبوك را به خاطر اين قسمت ناديده گرفت .

Security : امنيت در مورد نوتبوك بسيار حائز اهميت است . امكان سرقت نوتبوك بدليل سبكي و قابليت حمل بسيار زياد است . لذا در اين باره كه خود يك معضل جهاني است شركت ها بسيار انديشيده اند . به تازگي شاهد نوتبوك هايي هستيم كه داراي تكنولوژيهايي جهت افزايش هرچه بيشتر امنيت ميباشند كهfinger printer يكي از آنهاست كه براي راه اندازي نيازمند اثر انگشت شخص ميباشند . بطور كلي هرچه شما از امكانات امنيتي بيشتري برخوردار شويد آسايش و امنيت بيشتري خواهيد داشت .

Upgradeable : متاسفانه بدليل اينكه كيس نوتبوك ها كوچك و فشرده شده است و استاندارد مشخصي براي شكل آنها وجود ندارد لذا معمولا اكثر قطعات نوتبوك قابل ارتقا نيستند و براي ارتقا ممكن است به مشكلات زير برخورد :
1 – قطعات نوتبوك بصورت onboard روي مادربرد سوار بوده و قابليت جداسازي ندارند .
2 – گاهي با برداشتن يك قطعه جاي كافي براي قطعه نسل جديدتر فراهم نميشود كه اين نيز از معضلات كوچك بودن كيس نوتبوكهاست .
3 – در صورتي كه جهت ارتقا به مشكلات فوق بر نخوريد ممكن است به مشكل قيمت زياد و نبودن قطعه برخورد كنيد كه براي اينكه تا حدودي اين مشكل را حل كنيد از مكاني خريداري نماييد كه امكان تامين قطعات ، تضمين خدمات را به شما عرضه كنند . معمولا در اكثر نوتبوك ها هارد و حافظه قابل ارتقا ميباشند . اما هم اكنون نوتبوكهايي نيز هستند كه cpu و به ندرت كارت گرافيك آنها قابل ارتقا ميباشد . پس هر چه امكان ارتقا در نوتبوك شما بيشتر باشد نوتبوك بروزتري خواهيد داشت .

Onboard : onboard همانطور كه از اسمش پيدا هست يعني قطعه اي كه از قبل روي مادربرد سيستم طراحي شده و قابل جداسازي نيست . بي شك نوتبوكي كه اكثر قطعات آن onboard است دردسر و خرج زيادي براي تعمير دارد و گاهي تعمير ناپذير است . مثلا ممكن است براي تعمير كارت گرافيك انبورد يك نوتبوك مجبور شويد كل مادربورد را تعويض نماييد . در ضمن بايد گفت كه onboard بودن يك قطعه رابطه مستقيمي با قابليت ارتقاي آن دارد .

Ventilation system ( سيستم تهويه ) : به سيستم تهويه نوتبوك خود اهميت زيادي بدهيد . حتي در صورت امكان نوتبوك مورد نظر خود را باز كرده و سيستم تهويه آن را مورد مطالعه قرار دهيد يا اينكه عكس هاي مربوط به مدل خاص خود را از اينترنت جمع آوري كرده و اطلاعاتي را در مورد آن بدست آوريد . گرم شدن بيش از حد نوتبوك در اثر سيستم نادرست تهويه باعث مشكلاتي از قبيل زير خواهد شد :
1 – كاهش عمر نوتبوك در طولاني مدت
2 – كاهش عمر باتري
3 – كاهش سرعت و عملكرد نوتبوك
4 – بوجود آمدن اختلال در سيستم تهويه
5 – افزايش احتمال آتش گرفتن نوتبوك
6 – تركيدن يا بيرون زدن ماده داخل لوله هاي انتقال گرما به heat sink ( سيني گرما )
7 - ...
يكي از مهمترين قسمت هاي سيستم تهويه هيت سينك آن ميباشد كه با فن نوتبوك ارتباط متقابل دارد . هيت سينك گرما را از يك مركز جمع كرده و آن را در سطح خود منتشر كرده و سطح بيشتري را براي آزاد سازي گرما در اختيار فن قرار ميدهد . در مورد آلياژ هيت سينك نوتبوك اين نكته حائز اهميت است كه هرچه آلياژ آن رساناتر باشد بهتر است . همچنين همانطور كه ميدانيد رنگ سياه هم جاذب خوبي هست و هم دافع خوبي . پس اگر هيت سينك سياه باشد بهتر است .
فن نيز يكي از مهمترين قسمت هاي سيستم تهويه است و براي انتقال گرما از روي سطح هيت سينك به بيرون محفظه نوتبوك بكار ميرود . هميشه از سلامت فن خود مطمئن شويد .
بهترين نوتبوك از نظر سيستم تهويه نوتبوكي هست كه در هنگام كار عادي فن آن بطور متناوب خاموش و روشن شود . در اين حالت است كه يك تعادل گرمايي سالم در نوتبوك بوجود مي آيد . پس براي رسيدن به اين حالت تلاش كنيد .

Vista capable : بطور كلي ميتوان گفت يك نوتبوك و كامپيوتر ايده آل در حال حاضر كامپيوتريست كه اين آرم را داشته باشد . وقتي اين آرم بر روي لپتاپ شما ديده شود بي شك شما تمام امكانات زير را داريد :
1 – 64 Bit compatible cpu
2 – DirectX 9.0 and Aero glass compatible vga
3 – Dvd rom
4 – Express card

Guaranty : خريد يك نوتبوك بدون گارانتي مسلما كار يك فرد عاقل نيست مگر اينكه دليل منطقي داشته باشد . شركتهاي گارانتي زيادي در ايران هست كه متاسفانه اكثر آنها سرويسهاي مناسبي را براي مشتريان خود ارائه نميدهند . در مورد گارانتي ابتدا حتما از سوابق كاري آن مطمئن شويد سپس اقدام نماييد . در صورت امكان چند سوال تخصصي را از بخش پشتيباني شركت ها بپرسيد تا از سطح معلومات آنها آگاهي يابيد . همچنين هنگام خريد نوتبوك از فروشنده اجازه كتبي اخذ نماييد كه اگر در ماه اول مشكلي براي نوبتوك پيش آمد آن را مجانا تعويض نماييد . همچنين اين با اين شرط لپتاپ خود را باز نماييد كه اگر خراب بود همانجا تعويض كنند . همچنين هنگام خريد حتما كارت گارانتي را دريافت نماييد تا بعدا بي مدرك نمانيد . در مورد خريد اينترنتي هم بايد بگويم كار عاقلانه اي نيست . زيرا امكان دارد لپتاپ شما در حمل و نقل دچار مشكل شود و احتمالا نتوانيد از بيمه و خدمات شركت استفاده نماييد . بنابراين بهترين خريد ، خريد حضوري و نقدي و همراه با يك تخفيف خواهد بود .

اميدواريم كه اين مطالب در جهت افزايش معلومات شما موثر بوده باشد و مطلبي را به گنجينه علوم شما بيافزايد . باز هم خواهم گفت : سوال كردن را فراموش نكنيد .