دانش - کشف یک فسیل بسیارکوچک 650میلیون ساله که ساختاری شبیه به بافت اسفنج‌ها دارد این فرضیه را تقویت‌کرده که حیات پرسلولی میلیون‌ها سال پیش از تصور ما شکل‌گرفته و به آغاز یخ‌بندان شدید دامن‌زده است.


محبوبه عمیدی: پیش از این هم یافته‌های علم ژنتیک نشان می‌دادند که اسفنج‌ها باید ابتدایی‌ترین حیوانات روی کره زمین باشند و پیش از اینکه تنوع حیاتی گسترده در دوره کامبرین آغاز شود ساکن این کره خاکی شده باشند اما تاکنون فسیلی برای اثبات این ادعا کشف نشده بود.

به گزارش نیوساینتیست، آدام مالوف زمین‌شناس دانشگاه پرینستون و همکارانش موفق شده‌اند قدیمی‌ترین سنگواره روی زمین را با قدمتی 650میلیون‌ ساله در کوه‌های منطقه فلیندرز استرالیا کشف کنند. مالوف در حالی‌که به توده بسیار‌کوچکی از حباب‌های فسیل شده که گمان می‌رود بازمانده یک اسفنج ماقبل تاریخ باشد اشاره می‌کند، می‌گوید: «گمان می‌کنم قدیمی‌ترین فسیل روی زمین را کشف کرده‌ایم».
مطابق بررسی‌های ژنتیکی حتی روند تکامل در اسفنج‌ها نیز پیش از آغاز تنوع زیستی گسترده حیات در حدود 542 میلیون سال پیش آغاز شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهند سن این سنگواره باید بین 640 تا 650میلیون سال باشد. در واقع این فسیل حدود 90میلیون سال قدیمی‌تر از کهنسال‌ترین فسیل یافت شده است.
مالوف و همکارانش برای تشخیص بهتر این توده طرحی سه‌بعدی از آن تهیه کرده‌اند. این تصویر سه‌بعدی نشان می‌دهد فسیل کشف‌شده ترکیبی از بخش‌های نامتقارن است که به وسیله کانال‌های باریکی قطع شده‌اند. مالوف معتقد است در این سنگواره بقایای اسفنج با پوششی از استروماتولیت که از اتصال مواد رسوبی با یک بستر جلبکی یا پوششی از سیانو باکتر‌ها تشکیل‌شده ادغام شده است. استروماتولیت‌ها از لحاظ بازه زمانی اغلب متعلق به دوران پرکامبرین هستند که این فسیل می‌تواند در اواخر این دوران شکل گرفته باشد.
مارتین برایسر از دانشگاه آکسفورد که فرضیه آغاز عصر یخبندان به دست حیات ابتدایی روی زمین را مطرح کرده است می‌گوید: «پیدا شدن این فسیل می‌تواند تأییدی بر این فرضیه باشد. چندین میلیون سال پس از ظهور اسفنج‌ها روی زمین کریوژنیان یکی از سخت‌ترین اعصار یخبندان روی زمین شکل‌گرفته که بسیاری از گونه‌های اولیه حیات را از میان برده است و من فکر می‌کنم عدم وجود جانداران پرسلولی و تولید دی‌اکسیدکربن حاصل از متابولیسم آنها در کنار مرگ جانداران تک‌سلولی درون دریاها و اقیانوس‌ها و جذب دی‌اکسید‌کربن هوا باید به سرمایش زمین دامن‌زده باشد. اسفنج‌ها هم می‌توانند بخشی از این حیات ابتدایی بوده باشند».
برایسر این کشف تازه را فوق‌العاده توصیف می‌کند اما معتقد است این ساختار می‌تواند به فسیل‌های دیگری مانند فسیل یک تک‌سلولی بزرگ یا کپک‌های لزج متعلق باشد.