سفر پدیده ایست که از گذشته های دور مورد توجه جوامع انسانی بوده و بر حسب نیازهای متفاوت اجتماعی، اقتصادی و تاریخی به پویایی خود ادامه داده و با توجه به گسترش ارتباطات و افزایش چشمگیر تعداد علاقه مندان، پیامدهای بسیاری همچون اشتغال و ارزآوری را به همراه داشته است و همچنین نیاز انسانها به استراحت، تفریح و گذران صحیح اوقات فراغت که یک نیاز همگانی در عصر حاضر می باشد و جدایی از اوقات کار و رهایی از شلوغی باعث گشته تا هر خانواده در برنامه ریزی خود این مهم [سفر] را نیز مورد توجه قرار داده و با بهره مندی از آن، روحیه خویش و همچنین حس کنجکاوی خود را تقویت نماید. در گذشته اغلب سفرها در بین مردم با انگیزه زیارت صورت می پذیرفته اما اکنون مسافران زیادی جهت بازدید از مناطق مختلف توریستی واکوتوریستی بار سفر را بسته و حتی برای برخی افراد این عمل، عادی و امری طبیعی محسوب می شود. از اینرو فرهنگ سفر و گردش در بین مردم تقویت شده و در استفاده از اوقات فراغت خود در عصر کنونی که به عنوان عصر فراغت نیز شهرت یافته است کوشا و پویا هستند.
اما مهم این است که این سفرها در جهت اقتصادی، با صرفه بودن و نهایت استفاده از حداقل منابع انجام گیرد که این هنر تنها می تواند در طول سفرهای زیادی صورت پذیرد و نیازمند تجارب فراوانی می باشد که انسانها بتوانند مقتصد و مدیر سفر گردند؛ که این امر ممکن نیست مگر با شناخت و کسب اطلاعات بسیار که همانا فرهنگ صحیح سفر می باشد. در کشور عزیزمان ایران هر فردی در هر گوشه از این آب و خاک که زندگی می کند در اطراف خود می تواند نمونه هایی از مراکز گردشگری را مشاهده نماید. با گذشت زمان و در اختیار گرفتن مدت زمانی طولانی تر بخصوص در زمانهایی که تعطیلات در کشور بیشتر است (نوروز و تابستان) به مسافت های طولانی تر اندیشه نماید و گردشگری داخلی بدین صورت حول سفرهای همه مکانی و همگانی به جریان در می آید که این خود از سیاست های متولیان امر گردشگری و سفر می باشد. حال باید تمام این برنامه ها را در وضعیت کنونی کشور یعنی سهمیه بندی بنزین و دیگر عوامل در نظر بگیریم که باید توجه داشت که این وابستگی می طلبد تا برنامه های خود را با تمام تمهیدات دولت و متولیان گردشگری هماهنگ نماییم.
بنابراین برنامه ریزی صحیح سازمان ها و ارگانهای دولتی و خصوصی مرتبط با سفر بسیار مهم تلقی می شود؛ تا صنعت گردشگری به مطالبات خود برسد و خود را در برآورده شدن احتیاجات مردم و مسائل اقتصادی نشان دهد. یکی از سیاست های کنونی دولت نهم در امر گردشگری، سفرهای همگانی(ارزان قیمت )است؛ که با تعیین مسیرهای خاص گردشگری،مردم می توانند در آن نیز شرکت کنند، لذا اطلاع رسانی و تبلیغات اینگونه سفرها بسیار مهم می باشد تا مردم بتوانند به راحتی انتخاب و حتی در مورد آنها اطلاعات قوی داشته باشند و بتوانند امورات خود را با برنامه ها تنظیم وبا بهره گیری از آنها اوقات خوشی را سپری نمایند و نفس کار، یعنی گردش در غالب این گونه سفرها که برای افراد، کم هزینه می باشد و در اندک زمانی یعنی یک، دو یا سه روزه ( و برخی بیشتر ) با برنامه ریزی قبلی به سفر بپردازنداین سفرها برای مردم به صورت سفرهای راحت وهمگانی است که انجام میپذیرد؛ بنابراین با شناخت و کم هزینه بودن آن میتواند با تقاضای زیاد مردم همراه باشد. در کنار آن نیز میتوان به فرهنگ سازی و اهمیت گردش و تعامل با گردشگران نیز اشاره نمود.
نتیجتا ً در امر اجرای اینگونه برنامه ها باید دولت و همراهان دولت یعنی دفاتر خدمات مسافرتی با ایجاد برنامه های هماهنگ ،تعامل با دست اندرکاران تورگردانی،حضور هر چه بیشتر بخش خصوصی را تقویت و برنامه ریزی کنند تا نیاز مردم برآورده شود و چرخ اقتصادی کشور و صنعت توریسم با فرهنگ سازی صحیح ، علی الخصوص توسط رسانه ها و اطلاع رسانی قوی قوت گیرد. مسیرهای سفر به تعداد بیشتری طراحی وبا توجه به ذائقه گردشگران و علاقمندان صورت پذیرد تا گردشگران بتوانند به راحتی هر چه تمام تر انتخاب و تصمیم گیری کنند تا سفرهای همگانی واقعا ً همگانی و برای همه یک برنامه مدون و همیشگی شود که در این مورد می توان گفت که حتی به گردشگری پایدار وتوسعه ی آن نیز کمک می گردد. در این راستا پیشنهاد می گردد که دولت و متولیان امر در این موارد برنامه ریزی صحیح و کارآمد و فرهنگ سازی در بین عموم مردم و معرفی این برنامه ها (سفرهای همگانی) در حال حاضر با نظر به سهمیه بندی بنزین از طریق رسانه های گروهی و تبلیغاتی آموزشی صحیح به مردم داده تا مردم این سفرها را بشناسند و استفاده از تورهای کم هزینه و همگانی را در سبد خرید خانواده قرار دهند و همچنین دولت می تواند با سپردن امور مسافرتی به دفاتر خدمات مسافرتی منتخب و کارگزاران سفرهای همگانی، تحت کنترل و چارچوب خاص باعث استدام و تقویت روحیه ی تورگردانی و همکاری با آنها گردد. امید است با برنامه ریزی صحیح، همگی شاهد پیشرفت طرح ها و صنعت عظیم گردشگری در کشور عزیزمان ایران باشیم.

منابع :

۱- مریم مرادی،مرجان فیاضی – مدیریت گردشگری - انتشارات به نشر ۱۳۸۵