حفظ فضای دندانهای دایمی از وظایف مهم دندانپزشک عمومی، متخصص دندانپزشکی کودکان و ارتودنتیست می باشد. از دست رفتن زودهنگام دندانهای شیری ممکن است باعث کاهش فضای قوس دندانی شده و بدین ترتیب منجر به بهم ریختگی دندانهای دایمی، نهفتگی دندانهای دایمی، مشکلات زیبایی و یا اختلالات دندانی دیگر گردد. مراقبت صحیح و به هنگام از فضاهای دندانی به حفظ سلامت دندانها تا پایان عمر کمک می کند. در ادامه به بررسی انواع فضا نگهدار ها و اینکه کِی و چگونه مورد استفاده قرار می گیرند، می پردازیم. ترجیح ما همواره بر پیشگیری و حفظ فضای دندانهای دایمی نسبت به انجام درمان های ارتودنسی می باشد.
بهترین فضا نگهدار خود دندان شیری می باشد. هنگامی که این فضا نگهدار خداداد و طبیعی از دست می رود می بایست به منظور پیشگیری از بسته شدن فضای خالی از دستگاهی به عنوان فضا نگهدار استفاده نمود.
به عنوان مثال، همانگونه که در این رادیوگراف دیده می شودطبقه بندی فضا نگهدار ها فضانگهدار ثابت دو طرفه فک پایین
ارتودنتیست ها معمولا" فضا نگهدار دو طرفه ثابت را نسبت به فضانگهدارهای متحرک ترجیح می دهند. زیرا داخل دهان راحت تر می مانند و ضمنا" دچار افتادن و یا شکستگی نیز نمی شوند. به عبارت دیگر کمتر به همکاری بیمار نیاز دارند. از دست رفتن زودهنگام دندان مولر دوم شیری سبب خم شدن رو به جلو مولر اول دایمی و از دست رفتن فضا شده است. این امر به آسانی با بکارگیری به هنگام فضانگهدار قابل پیشگیری بوده است.
فضا نگهدار متحرک دو طرفه فک پایین
دستگاههای متحرک می بایست دست کم روزی ۱۴ ساعت در شبانه روز مورد استفاده قرار گیرند. از اینرو به همکاری بیمار بسیار وابسته هستند. در عوض به دلیل قابلیت گذاشتن و برداشتن، رعایت بهداشت دهان آسانتر می باشد.
فضا نگهدار ثابت یکطرفه فک پایین
این تصویر مثالی از یک فضا نگهدار ثابت یکطرفه است که متشکل از حلقه ای روی دندان کرسی اول دائمی و یک سیم استنلس استیل به منظور حفظ فضای دندان دائمی زیرین می باشد. این مدل از دستگاه یکطرفه که بند و لوپ خوانده می شود، در میان متخصصین اطفال و دندانپزشکان عمومی مورد اقبال فراوان است ولی ارتودنتیست ها معمولا" نگهدارنده دو طرفه را ترجیح می دهند زیرا از یکسو در صورت از دست دادن بقیه دندانهای شیری نیز قابل استفاده بوده واز سوی دیگر احتمال درآمدن و بلعیده شدن آن توسط کودک کمتر می باشد.