يکي از شايع‌ترين مشکلاتي که معمولا با شروع روزهاي گرم سال براي افراد پيش مي‌آيد، ناراحتي‌هاي پوستي ناشي از تماس مداوم با نور آفتاب يا تعريق بيش از اندازه، به‌خصوص در ناحيه پاهاست.


ضرورت توجه به بهداشت پا در فصل تابستان

دکتر محمد شهيدي دادرس - متخصص پوست، استاد دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي


بسياري از خانم‌ها و آقايان عادت دارند در فصل تابستان، کفش يا صندل خود را بدون جوراب بپوشند، در حالي که به اين 8 دليل، پوشيدن کفش و صندل بدون جوراب توصيه نمي‌شود:

1. جنس پوست پا به‌گونه‌اي نيست که برخورد سطحي نور آفتاب با آن چندان نگران‌كننده باشد اما اگر تماس نور آفتاب با پوست روي پا زياد و مداوم باشد، جذب اشعه‌هاي مضر نور خورشيد مي‌تواند براي پوست دردسرساز شود.

2. قرار گرفتن پوست روي پا و کناره‌هاي آن در معرض آفتاب مي‌تواند باعث تيره و خشک شدن تدريجي پوست اين قسمت‌هاي بدن شود.

3. وقتي کفش يا صندل خود را بدون جوراب پا مي‌کنيد، تماس انواع آلاينده‌ها، آلودگي‌هاي محيطي و گرد و خاک با پوست پا بيشتر مي‌شود و در نتيجه، پاها نياز بيشتري به شستشو در طول روز پيدا مي‌کنند. شستن مکرر و بيش از اندازه پاها، به‌خصوص در افرادي که پوست خشکي دارند هم باعث خشک و زشت شدن پوست آن مي‌شود.

4. نپوشيدن جوراب باعث افزايش تماس پوست کف پا با مواد مصنوعي کف کفش مي‌شود. اين مساله مي‌تواند زبري و ترک پوست کف پا و پاشنه‌ها را در افرادي که مستعد ترک و خشکي هستند، به دنبال داشته باشد.

5. ابتلا به آلرژي‌هاي تماسي در اثر تماس مستقيم پوست پا با رنگ و مواد مصنوعي کفش‌ها هم مي‌تواند از ديگر عوارض نپوشيدن جوراب باشد.

6. استفاده از جوراب‌هاي نخي بدون رنگ، مي‌تواند هم باعث جذب عرق پا و پيشگيري از خيس شدن پاها و کفش‌ها شود، هم جلوي تماس مستقيم پوست با مواد و رنگ‌هاي موجود در کفش‌ها و آلرژي تماسي ناشي از آن را بگيرد و هم از تابش مستقيم نور آفتاب به سطح پاها پيشگيري کند.

7. رسيدگي به پوست پاها در فصل تابستان با شستن و نرم کردن آنها با کرم‌هاي نرم‌کننده هم مي‌تواند کمک زيادي به حفظ سلامت و زيبايي پاها کند.

8. افرادي که در فصل تابستان کمتر جوراب مي‌پوشند و عادت به دوزانو يا چهارزانو نشستن دارند، بيشتر در معرض پينه و ضخيم‌شدن پوست قوزک پا قرارمي‌گيرند. براي پيشگيري از ايجاد اين مشکل، پوشيدن جوراب، چرب کردن پوست قوزک پا با کرم‌هاي نرم‌کننده و پرهيز از ايجاد تماس و اصطکاک مداوم بين پوست قوزک پا با فرش و موکت توصيه مي‌شود. البته ضخيم شدن پوست آرنج و زانوها در اثر پوشيدن شلوارهاي کوتاه يا بلوزهاي آستين‌کوتاه در فصل تابستان هم بيشتر مي‌شود. به‌همين دليل در منزل، لباس‌هاي نخي و سبک که زانوها و آرنج‌هايتان را هم پوشش بدهد، بپوشيد. چرب نگه داشتن پوست آرنج و زانوها و گاهي استفاده از کرم‌هاي لايه‌بردار بسيار سبک هم مي‌تواند جلوي ضخيم شدن پوست را بگيرد.



کفش‌هاي ممنوعه از منظر پزشکي

دکتر احمد باقري‌مقدم - متخصص پزشکي ورزشي، عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي اصفهان


معمولا بيشتر خانم‌ها در فصل تابستان، تمايل دارند کفش‌هاي کاملا تخت و عروسکي يا صندل‌هاي پاشنه‌دار بپوشند اما نوع کفش‌ها مي‌توانند باعث به خطر افتادن سلامت پاها شوند. در ادامه به برخي از رايج‌ترين اين مشکل‌ها اشاره مي‌کنيم:

کفش عروسکي و 5 نکته

1. کف پاي بيشتر خانم‌ها بافت نرم و شلي دارد و برخي هم از صافي کف پا رنج مي‌برند. پوشيدن کفش‌هاي تخت در آنهايي که بافت کف پايشان نرم يا صاف است، باعث مي‌شود حمايت مناسبي از کف پا با تخت کفش صورت نگيرد و در نتيجه، درد و مشکلات کف پا براي فرد به وجود بيايد.

2. چرخش مچ پا به سمت داخل و ايجاد دردهاي مزمن در اين ناحيه مي‌تواند از عوارض پوشيدن کفش‌هاي تخت و عروسکي باشد.

3. به هم خوردن راستا و انحناي اندام تحتاني مانند زانوها و حتي لگن از ديگر عوارض پوشيدن مدام کفش‌هاي تخت است.

4. ابتلا به هالوکس والگوس (بيرون‌زدگي استخوان شست پا که دردناک هم است) يا برجستگي و برآمده شدن استخوان داخل مچ پا هم جزو عوارض استفاده مستمر از کفش‌هاي عروسکي تخت با پنجه‌هاي کوتاه و باريک است.

5. خارپاشنه از ديگر مشکلاتي است که با پوشيدن مداوم کفش‌هاي تخت ايجاد و در صورت بروز، علايم آن تشديد مي‌شوند.

صندل‌هاي پاشنه‌دار و 3 نکته

1. صندل‌هاي نامناسب و پاشنه‌دار مي‌توانند باعث آسيب و تحريک تاندون آشيل ناحيه انگشت‌هاي جلوي پا شوند و درد کف پا، چرخش مچ پا و ابتلا به هالوکس والگوس را به دنبال داشته باشد.

2. صندل‌هاي پاشنه‌دار مي‌توانند باعث ايجاد تغييرات آرتروزي در ناحيه استخوان‌هاي کف پا در ناحيه جلو شوند و آسيب آشيل پشت پا را هم به دنبال داشته باشند.

3. ايجاد تغيير زاويه در زانوها، دردهاي جلوي زانو و ايجاد بيماري‌هاي غضروفي کشکک زانو در ناحيه جلويي آن هم از ديگر مشکلات ناشي از پوشيدن صندل‌هاي پاشنه‌دار است.

چاره چيست؟

بهتر است به‌جاي خريد کفش‌هاي عروسکي يا صندل‌هاي نامناسب و پاشنه‌دار براي تابستان،‌ کفشي که حداقل 2 سانتي‌متر پاشنه به‌صورت لژ از پنجه تا پاشنه داشته باشد، خريداري کنيد. بد نيست بدانيد که پا، محل انتقال نيرو است. زماني که مي‌دويم، 6 برابر وزنمان نيرو از زمين به کف پاهايمان وارد مي‌شود. اين نيرو در حالت راه رفتن، 1 تا 2 برابر وزن بدن است. به‌همين دليل استمرار پوشيدن کفش‌هاي نامناسب مي‌تواند باعث وارد شدن نيروهاي نامتعادل به پا و آسيب کف پا شود.

شلوارهاي ممنوعه از منظر پزشکي

دکتر بهروز باريک‌بين - متخصص پوست، قائم مقام مرکز تحقيقات ليزر

شلوار چسبان و تيرگي کشاله ران


در فصل تابستان از پوشيدن شلوارهاي پلاستيکي،‌ تنگ و چسبان خودداري کنيد. پوشيدن اين نوع شلوارها باعث تعريق بيشتر و مرطوب ماندن پوست پا، به‌خصوص در ناحيه کشاله ران مي‌شود. اين محيط گرم و تاريک و مرطوب مي‌تواند به‌سادگي زمينه بروز برخي مشکلات پوستي مانند ايجاد لکه‌هاي قهوه‌اي يا قارچ‌هاي پوستي را فراهم کند. به‌همين دليل خيلي از افراد، در فصل تابستان با تيرگي کشاله ران مواجه مي‌شوند و نمي‌دانند که مشکل آنها، از پوشيدن شلوارهاي نامناسب است.

شلوار رنگي و آلرژي تماسي

پوشيدن شلوارهاي رنگي تنگ که باعث تماس بيشتر و مستقيم پوست عرق‌کرده با رنگ و مواد مصنوعي موجود در اين محصولات مي‌شود، مي‌تواند باعث بروز واکنش‌هاي آلرژيک تماسي شود و علايمي مانند خارش، التهاب و قرمزي پوست پا را به دنبال داشته باشد. شلوارهاي نخي که چسبان نباشند (لزومي به گشاد بودن آنها نيست) و رنگ و مواد پلاستيکي زيادي هم در آنها به‌کار نرفته باشد، بهترين گزينه براي تابستان هستند.

دامن و عرق‌سوز

عرق‌سوز شدن کشاله ران، يکي ديگر از مشکلات ناشي از تعريق بيش از حد در تابستان است. اين مشکل در افراد چاق و آنهايي که اندام تحتاني درشت‌تري دارند، بيشتر ديده مي‌شود. افرادي که مستعد عرق‌سوز شدن ران‌هايشان هستند، بايد براي به‌حداقل رساندن مشکل خود، دور پوشيدن دامن را خط بکشند تا ايجاد تماس بين پوست ران‌هاي آنها کمتر شود. شلوارهاي نخي و سبک مي‌تواند انتخاب خوبي براي چنين افرادي باشند. هميشه در فصل تابستان و بعد از استحمام يا شستن پاهايتان، آنها را خوب خشک کنيد و سپس شلوار خود را بپوشيد. هرچه سطح پاها خشک‌تر بمانند، امکان عرق‌سوز شدن، ايجاد لک‌هاي پوستي يا حتي قارچ‌هاي پوستي کمتر خواهد شد.

لباس زير و عفونت

هميشه در فصل تابستان مانند ساير فصل‌هاي سال، از لباس زير نخي و سفيد استفاده کنيد تا ميزان تعريق و خطر عفونت با قارچ‌هاي تناسلي را به حداقل ممکن برسانيد. لباس زير در تابستان بايد حداقل روزي 2 مرتبه عوض شود. اگر در فصل تابستان اصرار يا اجباري به پپوشيدن شلوارهاي رنگي با الياف مصنوعي و تحريک‌کننده پوست داريد، حتما زير آن شلوارک نخي سفيد بپوشيد تا عرق پوستتان جذب آن شود و خطر ابتلا به ناراحتي‌هاي پوستي در پاهايتان کاهش بيابد.

7 راه مبارزه با بوي بد پا در تابستان

تعريق بيش از اندازه کف پا در تابستان و مرطوب شدن فضاي داخلي کفش‌ها باعث رشد و تکثير باکتري‌هاي مولد بو مي‌شود. از آنجا که پاها در تابستان بيشتر از فصل‌هاي ديگر سال عرق مي‌کنند، زودتر و بيشتر هم بو مي‌گيرند، اما چاره چيست؟ اينکه به دستورالعمل زير عمل کنيد:

1. اگر مي‌توانيد، کفش‌هاي خود را در محيط کار دربياوريد و صندل‌هاي مناسب بپوشيد.

2. اگر برايتان مقدور است، لااقل يک‌بار در محل کار خود، کفش و جوراب‌هايتان را دربياوريد و پاهايتان را بشوييد. بعد از خشک کردن کف و بين انگشت‌هاي پا، جوراب تميزي بپوشيد و کفش‌هايتان را پا کنيد.

3. همراه داشتن يکي - دو جوراب نخي اضافه در فصل تابستان‌ ضروري است.

4. هميشه جوراب‌هاي نخي و رنگ روشن بپوشيد.

5. براي تابستان کفش‌هايي بخريد که منفذي براي ورود و خروج هوا داشته باشند.

6. کفش‌ها را در فصل‌هاي گرم سال ماهي يک مرتبه بشوييد.

7. اگر پاهايتان بيش از اندازه عرق مي‌کند يا بو مي‌دهد، از محلول‌ها و اسپري‌هاي حاوي آلومينيوم کلرايد يا آنتي‌باکتريال موجود در بازار که باعث کاهش تعريق و کاهش رشد باکتري‌هاي مولد بو در ناحيه پا مي‌شوند، استفاده كنيد.

نگاه متخصص پوست

دکتر پژمان مباشر - عضو مرکز تحقيقات پوست و سلول‏هاي بنيادي دانشگاه علوم‌پزشکي تهران

دليل و درمان پينه پا


«دختري جوان هستم. به دليل پوشيدن صندل، قسمت خارجي قوزک پايم دچار خشکي و پينه شده است. از کرم‏هاي چرب‏کننده يا نرم‏کننده استفاده کردم اما فايده‌اي نداشت. به پزشک مراجعه کردم و کرمي دست‏ساز برايم تجويز کرد. مدتي است اين کرم را روي محل آسيب‌ديده مي‌زنم ولي پوستم به‌قدري نازک شده که حتي مويرگ‏هاي زير آن کاملا نمايان است. آيا بايد درمان را ادامه بدهم؟» در پاسخ به اين پرسش خواننده «سلامت» بايد بگويم که پينه پا به علت تماس مكرر پوست با جسم سخت كه در مورد شما كفش است، به‌ وجود مي‏آيد. هر نوع فشاري روي ناحيه پوست پا مي‏تواند باعث ايجاد پينه شود مثل نشستن روي زمين و تماس مستقيم پوست با فرش يا موکت، تماس مکرر پوست بدون جوراب با وسايل ورزشي و توپ در ورزشکاران، ايستادن يا پياده‏روي‏هاي طولاني و...

در بعضي موارد اشكال‌هاي آناتوميك پا هم مي‏توانند باعث ايجاد پينه شوند كه در اين موارد مشاوره با متخصص ارتوپد براي برطرف كردن اين مشکل‌ها مثل هالوکس‌والگوس يا بيرون‏زدگي استخوان شست پا و وجود استخوان‏هاي زائد روي انگشتان پا و فشار کفش روي آنها، لازم است. تا زماني که مشکل ارتوپدي فرد اصلاح نشود، درمان پينه به‌تنهايي بي‏فايده خواهدبود.

علت نازك شدن پوست شما ممكن است استفاده زياد از داروهاي موضعي كورتون‏دار و لايه‏بردار باشد بنابراين بايد براي ادامه درمان به پزشك متخصص پوست مراجعه كنيد.

يکي از کارهايي که اغلب افراد براي بهبود پينه‏ها انجام مي‏دهند، خيس کردن ناحيه پينه‌بسته و کشيدن سنگ‌پا روي آن است که اين کار نيز به هيچ‌وجه توصيه نمي‏شود. فقط زماني استفاده از سنگ‌پا توصيه مي‌شود که ضايعه مشاهده و براي درمان آن کرم لايه‏بردار تجويز شده باشد. در اين صورت اگر بيمار براي مدتي از کرم استفاده کند، با کشيدن سنگ‌پا کار لايه‏برداري بهتر انجام خواهدشد. درمان پينه در افراد با پوست روشن يا تيره تفاوتي ندارد.

بهترين کار براي پيشگيري از ايجاد پينه، پوشيدن کفش‏هاي راحت و به‌خصوص در مورد شما پوشيدن جوراب است. هر شب پاهايتان را با آب و صابون بشوييد و قسمت‌هاي تحت‌فشار را با کرم‌هاي چرب‏کننده چرب کنيد. از گذاشتن قوزک روي زمين و فشار آوردن روي آن نيز خودداري کنيد.